Juni 2010
|
Juni 2010 |
Juni 2010
De Davidster
Sinds de Tweede Wereldoorlog is overduidelijk wat een Jodenster is. De nazi’s
gebruikten het om de Joden te vernederen en uit te roeien. Maar het bekende
symbool met de twee in elkaar gevlochten driehoeken is op zich veel ouder en was
niet altijd expliciet met het Jodendom verbonden.
De Jodenster wordt ook wel Davidster genoemd, want in het Hebreeuws heet de ster
‘Magen David’ en dat betekent ‘Davids schild’. Het schijnt namelijk, dat in
Davids tijd de soldaten gewoon waren schilden te dragen, die bestonden uit twee
driehoekige platen op elkaar. Helaas zijn daar (voor zover ik weet) geen
exemplaren van bewaard gebleven. Bij opgravingen uit de 7e en 4e eeuw voor
Christus is de ster wel gevonden en hij komt ook voor in vroege Arabische kunst
en architectuur, in Egypte, China en India. En overal had de ster weer andere
betekenissen. Het is van oorsprong dus geen exclusief Joods of Israëlitisch
symbool.
Er zijn wel allerlei anekdotes rondom de zespuntige ster te vinden, die zich
afspelen in de tijd van de koningen David en Salomo, maar in de Bijbel is er
niets over te lezen. Wel is het bijzonder, dat de ster in het Arabisch wordt
gezien als het zegel van koning Suleyman, die wij uit de Bijbel kennen als
Salomo, Davids zoon en troonopvolger. En enkele keizers van Ethiopië gebruikten
de zeshoek ook als zegel, omdat zij van Salomo zeiden af te stammen.
Pas in het jaar 1534 wordt de Davidster voor het eerst gebruikt als echt Joods
symbool, wanneer de Joden in Praag een eigen vlag mogen gaan gebruiken. Ze
kiezen dan voor het Magen David als embleem. Sinds die tijd komt het
langzamerhand steeds meer in gebruik bij Joden. Ook religieus wordt het symbool
toegepast bij de decoratie van de gebedsmantels (talliet), sederschalen en
chanoekakandelaars. Overigens werd de Davidster al rond het begin van onze
jaartelling gebruikt als ornament op synagogen. Zo is op de overblijfselen van
de synagoge van Kapernaum (+ 100 – 200 na Christus) de Davidster aangetroffen.
Vanaf het einde van de 19e eeuw ontstond de behoefte onder Joden aan een
nationaal Joods symbool. Men koos toen voor de Davidster, geplaatst op een wit
vlak met boven- en onderaan een blauwe band. De blauw met witte achtergrond
verwijst naar de talliet, de Joodse gebedsmantel.
Zoals gezegd
is de betekenis van het hexagram (zeshoek) onzeker en er zijn veel verklaringen
te vinden. De volgende uitleg, die ik van mijn leraar Hebreeuws hoorde, spreekt
me erg aan. De Davidster bestaat volgens hem uit een /\, een \/ en twee
horizontale lijnen:
De eerste punt /\ zou je kunnen zien als de twee armen van God. Armen die zich liefdevol en zegenend uitstrekken naar zijn volk Israël – en daarin naar alle volken van de aarde. (Genesis 12:2-3)
De omgekeerde vorm \/ kun je dan zien als de armen van het volk Israël. Armen die zich lofzingend, dankzeggend en vol vertrouwen uitstrekken naar God.
De twee horizontale lijnen (de ene hoog en de andere laag) stellen dan de hemel boven en de aarde beneden voor.
Wel mooi dat de vlag van Israël de Davidster plaatst bovenop een gebedsmantel. Want eigenlijk is dat na de bovenstaande uitleg best logisch. De talliet wordt gedragen bij het ochtendgebed in de synagoge. Dan gebeurt in de praktijk wat de Davidster zou kunnen uitbeelden: in het gelovig gebed raken hemel en aarde elkaar, wanneer God zich zegenend uitstrekt naar de mens en de mens verwachtingsvol en dankzeggend zijn armen omhoog heft. Bidden is één zijn met Israëls God, de zegen uit zijn armen ontvangen en Hem met opgeheven handen loven en danken voor zijn liefdevolle zorg!
Een ster komt op uit Jakob, een scepter uit Israël.Profetie van Bileam in Exodus 24:17
Ik ben de telg van David, zijn nakomeling,
de stralende morgenster.Jezus in Openbaring 22:16